Film „Zlatni rez 42: Djeca Kozare“, reditelja Lordana Zafranovića, izazvao je različite reakcije nakon premijernog prikazivanja na 53. FEST-u. Dok jedni ovo ostvarenje smatraju značajnim umetničkim i istorijskim delom, drugi ukazuju na njegovu dužinu, način pripovedanja i pristup osetljivoj istorijskoj temi.
Film traje nešto više od četiri sata i bavi se stradanjem civila, naročito dece, tokom Drugog svetskog rata i zločinima počinjenim u sistemu logora Jasenovac. Prikazivanje sudbina žrtava, ali i postupaka počinilaca, predstavlja središte Zafranovićevog nastojanja da istraži kako nastaje i razvija se zlo.
Pohvale za glumu i istorijsku važnost
Novinarka Radio Beograda 2 Nevena Matović ocenila je da film predstavlja važno delo u rediteljevom višedecenijskom bavljenju temom ustaških zločina. Posebno je istakla značaj dokumentarnih snimaka koji su uključeni u film, kao i uverljivost glumačkih ostvarenja.
Prema njenom mišljenju, dugo trajanje nije umanjilo ukupni utisak, a film otvara važna pitanja o sudbini dece koja su preživela rat, njihovom odrastanju i životu nakon tragičnih događaja.
Pohvale su stigle i od reditelja Darka Bajića, koji je ostvarenje ocenio kao snažan filmski odgovor na pokušaje istorijskog revizionizma. On smatra da je Zafranović uspeo da na filmskom platnu prikaže posledice mržnje i ideologije koje su dovele do masovnih zločina.
Scenaristkinja i novinarka Ana Vučković Denčić takođe je pozitivno ocenila film, izdvojivši dinamiku, vizuelni izraz, arhivski materijal i glumačke interpretacije. Ipak, ukazala je da pojedini dijalozi i scene previše direktno objašnjavaju ono što bi slika mogla da prenese sama.
Kritike zbog dužine i načina pripovedanja
Drugačije mišljenje izneo je hroničar popularne kulture Zlatko Crnogorac. On smatra da film ima značajno mesto u Zafranovićevom opusu, ali sumnja da će njegov pristup doprineti širem društvenom preispitivanju prošlosti.
Kao jednu od slabosti izdvojio je način na koji je obrađen stariji scenario, kao i izraženu dramatizaciju pojedinih likova. Prema njegovoj oceni, brojne scene nasilja i veliki broj negativnih likova mogu da opterete gledaoca i otežaju praćenje celine.
Crnogorac je, međutim, pohvalio pojedine glumačke nastupe, posebno ostvarenja Alekseja Bjelogrlića i Leona Lučeva.
Film koji otvara teška pitanja
„Zlatni rez 42: Djeca Kozare“ oslanja se na više isprepletanih priča i poglavlja koja se povezuju kroz sudbine ljudi u logoru Jasenovac. Posebno mesto imaju deca čije su živote obeležili rat, odvajanje od porodice i borba za opstanak.
Različite reakcije kritičara pokazuju da film ne ostavlja publiku ravnodušnom. Dok jedni u njemu vide važno umetničko svedočanstvo o stradanju i posledicama mržnje, drugi smatraju da su pojedini postupci mogli biti svedeniji i dramaturški precizniji.
Uprkos neslaganjima, ovo ostvarenje ponovo otvara pitanja o pamćenju, istorijskoj odgovornosti i načinu na koji filmska umetnost može da prikaže jedno od najtragičnijih razdoblja prošlosti.
Izvor: Pravda
