Borbe u etiopskom regionu Tigrej nastavljaju da ugrožavaju krhki mir na Rogu Afrike, dok se vojna situacija na terenu menja, a diplomatski sukob između Etiopije i susedne Eritreje sve više zaoštrava. Prema izveštajima objavljenim 19. oktobra, etiopske savezne snage nastavile su operacije u severnom delu zemlje, dok se pojavljuju i izveštaji o aktivnostima trupa na područjima koja su prethodno kontrolisale snage Tigreja.
Najveći rizik više nije samo obnavljanje unutrašnjeg sukoba između savezne vlade u Adis Abebi i Tigrejskog narodnooslobodilačkog fronta (TPLF), već i mogućnost da se borbe prošire na međudržavni sukob sa Eritrejom. Dve zemlje razmenjuju optužbe za vojnu agresiju i podršku oružanim grupama, a njihovi odnosi dodatno su pogoršani sporom oko etiopskog pristupa Crvenom moru.
Stanje na frontu: borbe se šire izvan glavnih gradova
Najnoviji dostupni izveštaji ukazuju da se borbe nastavljaju i izvan velikih gradskih centara. Tokom prethodnih dana zabeleženi su napadi dronovima, okršaji kopnenih snaga i promene kontrole nad pojedinim mestima: Šir – severozapadni Tigrej, Hagere Selam – istočno od Mekelea, centralni Tigrej u oblastima Abij Adi i Čila i istočni Tigrej i granica sa Eritrejom. Etiopska vojska je tokom prethodne nedelje napredovala preko Adegrata prema Zalambesi, dok su se snage Tigreja i navodno eritrejske jedinice povlačile ka severu.
Međunarodne reakcije: SAD i UN pozivaju na deeskalaciju
Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Antonio Gutereš pozvao je 9. oktobra sve strane da odmah obustave neprijateljstva i vrate se dijalogu u okviru Pretorijskog sporazuma iz 2022. godine. Izrazio je i zabrinutost zbog izveštaja o prisustvu eritrejskih snaga na etiopskoj teritoriji, upozorivši na opasnost od šire regionalne eskalacije.
Američki državni sekretar Marko Rubio razgovarao je 14. oktobra sa etiopskim premijerom Abijem Ahmedom i zatražio smirivanje tenzija. Vašington je poručio da sve države na Rogu Afrike moraju poštovati suverenitet i teritorijalni integritet suseda i izbegavati prekogranične vojne upade. SAD smatraju da je dijalog jedini održiv put ka stabilnosti.
Diplomatski spor između Etiopije i Eritreje, međutim, ostaje ozbiljan. Adis Abeba tvrdi da je Eritreja slala vojnike na etiopsku teritoriju i pomagala pobunjeničke grupe. Eritreja odbacuje optužbe i traži intervenciju Saveta bezbednosti UN, tvrdeći da Etiopija priprema agresiju i pokušava da silom obezbedi pristup Crvenom moru. Obe strane su iznele svoje stavove pred UN, ali optužbe o prekograničnim upadima nisu sve nezavisno potvrđene.
Prema izveštajima objavljenim 19. oktobra, analitičari upozoravaju da bi obnavljanje sukoba u Tigreju moglo da se poveže sa širim regionalnim rivalstvima. Etiopija je, pored Eritreje, optuživala i Egipat i Sudan za podršku pobunjeničkom savezu, što su te zemlje odbacile. Sporovi oko pristupa Crvenom moru i upravljanja vodama Nila dodatno opterećuju odnose u regionu.
Humanitarna situacija i rizik od novog rata
Stanovništvo Tigreja ponovo se suočava sa posledicama oružanih sukoba, nakon rata između 2020. i 2022. godine, koji je izazvao ogroman broj žrtava i raseljavanje. Prema podacima UN iz februara, oko 750.000 stanovnika Tigreja i dalje je bilo interno raseljeno, dok region pogađaju i suša i nestašica hrane.
Etiopska vlada je u međuvremenu najavila privremenu upravu za Tigrej sa mandatom od šest meseci, čiji je zadatak obnavljanje javnih službi, pomoć raseljenima i priprema regionalnih izbora. Međutim, gubitak gradova ne znači da su pobunjeničke snage poražene, jer mogu da nastave otpor u ruralnim i planinskim oblastima.
Najnoviji podaci ukazuju na nastavak vojnog pritiska etiopskih saveznih snaga i nestabilnu kontrolu nad pojedinim delovima Tigreja. Najveća opasnost je da unutrašnji sukob preraste u otvoreniji vojni obračun Etiopije i Eritreje. Za sada, međunarodne reakcije uglavnom su usmerene na obustavu borbi, zaštitu civila i sprečavanje šire regionalne krize.
SvetPANIKA U NATO-U! Admiral otkrio zastrašujuću istinu: "Ruska vojska je naučila lekciju, sad su mnogo opasniji!"Izvor: Pravda
