Čuveno delo „Šareni život“ ruskog slikara Vasilija Kandinskog, koje je decenijama krasilo zidove minhenskog muzeja Lenbahhaus, prodato je u sredu uveče na aukciji aukcijske kuće Kristi u Londonu za gotovo 32 miliona evra. Iza visoke cene krije se i burna istorija slike, obeležena nacističkom pljačkom i višedecenijskom borbom za povraćaj umetničkog nasleđa.
Naslikano u periodu kada je Kandinski istraživao nove pravce likovnog izraza, delo „Šareni život“ izdvaja se spojem ruskih narodnih motiva, bajkovitih prizora i živopisnih boja. Na slici se prepliću uticaji fovizma, simbolizma i secesije, dok njena kompozicija nagoveštava stilske promene koje će obeležiti kasniju fazu umetnikovog stvaralaštva.
Uoči aukcije, Kit Gil iz Kristija istakao je da slika predstavlja važnu prekretnicu u razvoju Kandinskog, ali i da nosi snažan pečat kulturnog nasleđa Rusije, zemlje iz koje slikar potiče, prenosi agencija DPA.
Ipak, značaj ovog platna ne ogleda se samo u njegovoj umetničkoj vrednosti. Njegova istorija neraskidivo je povezana sa sudbinom jevrejske kolekcionarske porodice Levenštajn, kojoj je delo pripadalo pre nego što je tokom Drugog svetskog rata završilo na tržištu umetnina.
Sliku je 1927. godine kupio bračni par Levenštajn iz Amsterdama. Nakon smrti Emanuela Alberta Levenštajna 1930. godine, njegova supruga Hedvig pozajmila je delo amsterdamskom muzeju Stedelik.
Preokret je usledio posle nemačke okupacije Holandije. U oktobru 1940. godine slika je prodata na aukciji, a najvišu ponudu, prema podacima Kristija, dao je kolekcionar Salomon B. Slejper. Njegova porodica prodala je delo Bavarskoj državnoj banci 1972. godine, a slika je naredne godine predata minhenskom muzeju Lenbahhaus.
Tamo je „Šareni život“ ostao izložen decenijama, sve dok nije utvrđeno da je reč o umetničkom delu oduzetom u vreme nacističkog progona Jevreja. Slika je potom vraćena naslednicima porodice Levenštajn.
Najnovija aukcija tako je ponovo skrenula pažnju na delo čija priča prevazilazi okvire umetnosti. Pored gotovo 32 miliona evra postignutih na prodaji, „Šareni život“ ostaje svedočanstvo o sudbini umetničkih dela tokom rata i dugom putu do ispravljanja istorijskih nepravdi.
Izvor: Pravda
