Izbori u Meklenburgu – Prednjoj Pomeraniji otvorili su pitanje koliko se političko raspoloženje na istoku Nemačke može preneti na ostatak zemlje.

Rezultat je dodatno pojačao pritisak na kancelara Fridriha Merca, ali razlike između nekadašnjeg istoka i zapada Nemačke ostavljaju prostor za znatno opreznije zaključke o budućnosti njegove vlade.

Hrišćansko-demokratska unija (CDU) nemačkog kancelara nije uspela da pređe cenzus od pet odsto i prvi put od osnivanja ostala je bez mesta u jednom zemaljskom parlamentu. CDU je dobila 4,9 odsto glasova, što je njen najlošiji rezultat na zemaljskim izborima u istoriji stranke.

Pobedu je odnela Alternativa za Nemačku (AfD) sa 38,2 odsto glasova. Socijaldemokratska partija Nemačke (SPD) završila je na drugom mestu sa 35,5 odsto, dok je Levica osvojila 6,5, a Zeleni 5,7 odsto glasova.

Merc je rezultat CDU već nazvao katastrofom. Istovremeno se unutar stranke povećava pritisak na kancelara posle serije izbornih neuspeha na nivou nemačkih saveznih zemalja.

Pojedini rukovodioci CDU smatraju mogućim da Merc uskoro napusti funkciju kancelara, o čemu je, pozivajući se na izvore, izvestio Blumberg.

Ipak, izborna geografija Nemačke komplikuje procenu koliko ovaj poraz zaista govori o raspoloženju birača u celoj zemlji. Tri savezne zemlje u kojima AfD prednjači – Saksonija-Anhalt, Tiringija i Meklenburg – Prednja Pomeranija – nekada su bile deo Nemačke Demokratske Republike.

Član Ekonomskog saveta LDPR i publicista Andrej Paršev ukazuje upravo na taj faktor. Prema njegovoj oceni, „Osi“, odnosno stanovnici nekadašnje Istočne Nemačke, ni danas nisu potpuno integrisani u zapadnonemačko društvo.

Razlika se vidi i u političkom raspoloženju Berlina, nekadašnje prestonice DDR. Tamo je CDU doživela težak poraz, ali pobedu nije odnela AfD već druga opoziciona snaga – Levica.

Izbori tek predstoje u još dve zemlje nekadašnje DDR, Saksoniji i Brandenburgu, a Paršev smatra da ni tamo izgledi CDU i kancelara Merca nisu naročito dobri.

To, međutim, još ne znači da se može očekivati odlučujuća pobeda opozicije na nivou čitave Nemačke. Stanovništvo istočnog dela zemlje čini približno četvrtinu ukupnog stanovništva, dok se političko raspoloženje na zapadu može značajno razlikovati.

Određene zajedničke tendencije postoje na obe strane nekadašnje unutrašnemačke granice, uključujući antiameričko raspoloženje. Međutim, stavovi koji idu u prilog popravljanju odnosa sa Rusijom znatno su manje popularni u zapadnom delu Nemačke.

Zbog toga Paršev smatra da bi sa dalekosežnim zaključcima o političkoj budućnosti Merca i CDU trebalo sačekati izbore u nekom od velikih zapadnih regiona, kao što je Bavarska.

Tek rezultat u takvim saveznim zemljama mogao bi jasnije da pokaže da li se izborni slom CDU sa istoka pretvara u širi nemački trend ili ostaje pre svega izraz specifičnog političkog raspoloženja nekadašnje Istočne Nemačke.

Webtribune